Дилмурод Қуронов ҳақида

Қуронов Дилмурод Ҳайдаралиевич

филология фанлари доктори, профессор.

1960 йилда Ўш вилоятида туғилган. 1987 йилда Андижон Давлат тиллар педагогика институтини «Рус тили ва адабиёти, она тили ва адабиёти ўқитувчиси» ихтисоси бўйича имтиёзли тамомлаган.

Олим адабиётшуносликнинг долзарб муаммоларига бағишланган илмий изланишлари натижаларига кўра Ўзбекистон Миллий университетида 1993 йили «Чўлпоннинг «Кеча ва кундуз» романида характерлар психологизми» мавзусида номзодлик ва 1998 йили «Чўлпон поэтикаси (насрий асарлари асосида)” мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. 1995 йилда доцент, 2012 йилда профессор унвонини олган.

Дилмурод Қуронов илмий фаолияти давомида 3 та монография, 2 та дарслик, 1 та адабиётшуносликка оид луғат, 3 та ўқув қўлланма чоп эттирган. 3 та амалий лойиҳага илмий раҳбарлик қилган. Республика матбуотида 90 дан зиёд илмий мақола эълон қилган.

Дилмурод Қуроновнинг ўзбек адабиётшунослигининг долзарб масалаларига бағишланган «Руҳий дунё таҳлили», «Чўлпон: ҳаёти ва ижодий мероси», «Истиқлол дарди. Чўлпоннинг ижтимоий-сиёсий қарашлари тадрижи», «Чўлпон насри поэтикаси», «Адабиётшуносликка кириш», «Ғарб адабий танқидий тафаккури тарихи очерклари», «Адабиётшунослик луғати», «Адабий жараёнда «Мом синдроми», «Мутолаа ва идрок машқлари», «Завқимдан бир шингил», «Талқин имконлари», «Адабий ўйлар», «Назарий қайдлар», «Адабиёт ва б. ҳақида» номли китоблари чоп этилган. 2018 йилда «Адабиёт назарияси асослари» номли дарслиги чоп этилган, мазкур дарслик Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан олий ўқув юртлари филология факультетларида фойдаланиш учун тавсия этилган. Шунингдек, Д.Қуронов таржимасидаги Эзоп масаллари алоҳида китоб ҳолида уч қайта чоп этилган.

Унинг илмий раҳбарлиги ва маслаҳатчилигида 1 та фан номзоди, филология фанлари бўйича 4 та фалсафа доктори ва 1 та фан доктори  диссертациялари муваффақиятли ҳимоя қилинган. Ҳозирда унинг илмий раҳбарлигида 3 та фалсафа докторлиги ва илмий маслаҳатчилигида 1 та фан докторлик диссертацияси тайёрланмоқда. Шунингдек, филология соҳаси бўйича Илмий кенгашлар аъзоси сифатида фаолият юритмоқда.

Олим Чўлпон асарларини нашрга тайёрлаб чоп этиш ишларида ҳам фаол қатнашган. Жумладан, 1994 йилда Чўлпон 3 жилдлик асарлари тўпламининг 2-жилдини нашрга тайёрлаган, уни изоҳлар билан таъминлаган. Шу йили «Адабиёт надир» тўпламини нашрга тайёрлашда қатнашган. 1997 йилда Андижон вилояти Чўлпон Жамғармаси ташкил қилинганидан буён жамғарманинг бош мутахассиси вазифасида фаолият кўрсатиб келмоқда. 2016 йилда 4 жилдлик Чўлпон асарлари тўпламини нашрга тайёрлаш ва чоп эттириш бўйича гуруҳга раҳбарлик қилган ҳамда ушбу жилдликнинг 2-жилдини нашрга тайёрлаб, изоҳлар билан таъминлаган.

Дилмурод Куранов ташаббуси билан 2009 йилда «Илмий хабарнома» журнали ташкил қилинган. Олим ҳозирда мазкур журналнинг бош муҳаррири лавозимида ишлаб келмоқда.

Dilmurod Quronov, filologiya fanlari doktori, professor.

1960-yilda Oʻsh viloyatida tugʻilgan. 1987-yilda Andijon Davlat tillar pedagogika institutini “Rus tili va adabiyoti, ona tili va adabiyoti oʻqituvchisi” ixtisosi boʻyicha imtiyozli tamomlagan.

Olim adabiyotshunoslikning dolzarb muammolariga bagʻishlangan ilmiy izlanishlari natijalariga koʻra Oʻzbekiston Milliy universitetida 1993-yili “Choʻlponning “Kecha va kunduz” romanida xarakterlar psixologizmi” mavzusida nomzodlik va 1998-yili “Choʻlpon poetikasi (nasriy asarlari asosida)” mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1995-yilda dotsent, 2012-yilda professor unvonini olgan.

Dilmurod Quronov ilmiy faoliyati davomida 3 ta monografiya, 2 ta darslik, 1 ta adabiyotshunoslikka oid lugʻat, 3 ta oʻquv qoʻllanma chop ettirgan. 3 ta amaliy loyihaga ilmiy rahbarlik qilgan. Respublika matbuotida 90 dan ziyod ilmiy maqola eʼlon qilgan.

Dilmurod Quronovning oʻzbek adabiyotshunosligining dolzarb masalalariga bagʻishlangan “Ruhiy dunyo tahlili”, “Choʻlpon: hayoti va ijodiy merosi”, “Istiqlol dardi. Choʻlponning ijtimoiy-siyosiy qarashlari tadriji”, “Choʻlpon nasri poetikasi”, “Adabiyotshunoslikka kirish”, “Gʻarb adabiy tanqidiy tafakkuri tarixi ocherklari”, “Adabiyotshunoslik lugʻati”, “Adabiy jarayonda “Mom sindromi”, “Mutolaa va idrok mashqlari”, “Zavqimdan bir shingil”, “Talqin imkonlari”, “Adabiy oʻylar”, “Nazariy qaydlar”, “Adabiyot va b. haqida” nomli kitoblari chop etilgan. 2018-yilda “Adabiyot nazariyasi asoslari” nomli darsligi chop etilgan, mazkur darslik Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan oliy oʻquv yurtlari filologiya fakultetlarida foydalanish uchun tavsiya etilgan. Shuningdek, D.Quronov tarjimasidagi Ezop masallari alohida kitob holida uch qayta chop etilgan.

Uning ilmiy rahbarligi va maslahatchiligida 1 ta fan nomzodi, filologiya fanlari boʻyicha 4 ta falsafa doktori va 1 ta fan doktori  dissertatsiyalari muvaffaqiyatli himoya qilingan. Hozirda uning ilmiy rahbarligida 3 ta falsafa doktorligi va ilmiy maslahatchiligida 1 ta fan doktorlik dissertatsiyasi tayyorlanmoqda. Shuningdek, filologiya sohasi boʻyicha Ilmiy kengashlar aʼzosi sifatida faoliyat yuritmoqda.

Olim Choʻlpon asarlarini nashrga tayyorlab chop etish ishlarida ham faol qatnashgan. Jumladan, 1994-yilda Choʻlpon 3 jildlik asarlari toʻplamining 2-jildini nashrga tayyorlagan, uni izohlar bilan taʼminlagan. Shu yili “Adabiyot nadir” toʻplamini nashrga tayyorlashda qatnashgan. 1997-yilda Andijon viloyati Choʻlpon Jamgʻarmasi tashkil qilinganidan buyon jamgʻarmaning bosh mutaxassisi vazifasida faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2016-yilda 4 jildlik Choʻlpon asarlari toʻplamini nashrga tayyorlash va chop ettirish boʻyicha guruhga rahbarlik qilgan hamda ushbu jildlikning 2-jildini nashrga tayyorlab, izohlar bilan taʼminlagan.

Dilmurod Kuranov tashabbusi bilan 2009-yilda “Ilmiy xabarnoma” jurnali tashkil qilingan. Olim hozirda mazkur jurnalning bosh muharriri lavozimida ishlab kelmoqda.

Andijon Davlat universiteti oʻzbek adabiyoti kafedrasi professori.