Mazhabi kalomiy

Mazhabi kalomiy (ar. مذهب كلامي – daxldorlik, aloqadorlik) – mumtoz adabiyotdagi sheʼriy sanʼat, shoirning oʻz fikrini haqiqiy, hayotiy dalil bilan xulosalashi. M.k.da keltirilayotgan dalil husni taʼlildagi (q.) kabi shunchaki shoirona, toʻqima boʻlmasdan, haqiqiy, hayotiy boʻlmogʻi va uning keltirilishi natijasida sheʼr oʻziga xos hikmat darajasiga koʻtarilishi talab etiladi. Mas., Pahlavon Mahmudning:

Uch yuz Koʻhi Kofni kelida tuymoq,

Dil qonidan bermoq falakka boʻyoq,

Yoinki bir asr zindonda yotmoq,

Nodon suhbatidan koʻra yaxshiroq, –

ruboiysi M.k.ga yaxshi misol boʻla oladi.

Мазҳаби каломий (ар. مذهب كلامي – дахлдорлик, алоқадорлик) – мумтоз адабиётдаги шеърий санъат, шоирнинг ўз фикрини ҳақиқий, ҳаётий далил билан хулосалаши. М.к.да келтирилаётган далил ҳусни таълилдаги (қ.) каби шунчаки шоирона, тўқима бўлмасдан, ҳақиқий, ҳаётий бўлмоғи ва унинг келтирилиши натижасида шеър ўзига хос ҳикмат даражасига кўтарилиши талаб этилади. Мас., Паҳлавон Маҳмуднинг:

Уч юз Кўҳи Кофни келида туймоқ,

Дил қонидан бермоқ фалакка бўёқ,

Ёинки бир аср зиндонда ётмоқ,

Нодон суҳбатидан кўра яхшироқ, –

рубоийси М.к.га яхши мисол бўла олади.