Baxtiyor Sheraliyev
Olim haqida · 2024
Xabaringiz boʻlsa kerak, yaqinda oʻzbek bolalar adabiyotida “katta portlash” sodir boʻldi. Balki buni hali sezib ulgurmagan boʻlsangiz, ushbu post aynan siz uchun. Yaqinda “Akademnashr” nashriyoti tomonidan Saʼdullo Quronov qalamiga mansub “Galaktikada bir kun” deb nomlangan ilmiy-fantastik qissa nashr qilindi. Ushbu qissa bolalar uchun atalgan boʻlsa ham, men uni bemalol kattalar ham oʻqisa boʻladi deb oʻylayman. Shu vaqtgacha oʻzbek bolalar adabiyotining qiroli hisoblangan Xudoyberdi…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2024 · Filologik tadqiqotlar: til, adabiyot, taʼlim, 2024, № 3
Ustoz adabiyotshunos Ozod Sharafiddinov sobiq sovet xalqlarining istiqlolga erishgan ilk yillaridagi ruhiy maʼnaviy-ruhiy evrilishlarga “hududsiz fojia” deya tarif bergandi. Zero Oʻzbekiston mustaqilligining ilk yillari xalqimizga iqtisodiy, siyosiy, maʼnaviy-ruhiy jihat oson boʻlmagan edi. Uzoq yillar davomida asosan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va sanoat xom ashyosi yetkazib berishga ixtisoslashgan davlat iqtisodiyoti deyarli bankrot holatiga keladi. Ishsizlik, uning ketidan yoʻqchilik…
Qozoqboy Yoʻldoshev
Olim haqida · 2024
– Saʼdullo Quronovni eng yosh sinchilarimizdan, eng yosh fan doktorlarimizdan deb faxrlanib yurar edim. Vaqtdan oʻzib yashaydigan bu yigit nafaqat ilmiy salohiyati, balki badiiy salohiyati bilan ham meni hayratga soldi. Faqat oʻzimizning qobigʻimiz bilan chegaralanib qolmay oʻzbek adabiy hodisalariga jahoniy koʻz bilan qaraydigan yaxshi tadqiqotchi desam, menga qoʻngʻiroq qilib, ilmiy-fantastik asar yozdim, deb qoldi… Toʻgʻrisini aytish kerak, keyingi yillarda bolalar nasri oqsab qoldi. Biz…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2024 · Romanda inson monografiyasining 1-bobi asosida (Andijon: Ilmiy bitiklar, 2024)
Tarixning har bir yangi davri insonning borliqdagi oʻrni, uning hayotiy maqsad va vazifalarini oʻziga xos tarzda tushunish hamda talqin qilish evaziga vujudga kelgan. Badiiy adabiyot ham borliqni, mavjud voqelikni taftish qilish asnosida olam va odam haqida yaxlit badiiy hukm – badiiy konsepsiyani yaratadi. Adabiyotning markazida inson turishini hisobga olsak, badiiy konsepsiyaning negizini ham inson konsepsiyasi tashkil etishi oydinlashadi. Adabiyotshunoslikda badiiy tafakkurning uch tipi…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2023 · Adabiy meros, 2023, 3-4-son
Maqolada yozuvchi Nazar Eshonqulning “Goʻroʻgʻli” romani modernizm yoʻnalishi, jumladan, F.Nitshe, J.Sartr, A.Kamyu kabi mutafakkirlarning falsafiy, adabiy-estetik qarashlari asosida tahlilga tortilgan. Adib oʻzining inson konsepsiyasini ekzistensial falsafa asosida yaratgani, milliy romanchiligimizda ilk bor absurd odamni konseptual ravishda, yirik epik koʻlamda badiiy tafakkur qilgani dalillangan. Kalit soʻzlar: modernizm, ekzistensializm, absurd odam, inson konsepsiyasi, badiiy konsepsiya,…
Saʼdullo Quronov
Tezis · 2023 · Sharq-u Gʻarb: Navoiy va Gyote xalqaro ilmiy-nazariy konferensiya. Toshkent, 2023
Annotatsiya. Maqolada «Dinozavr», «Muvozanat», «Bozor» romanlari inson konsepsiyasi kategoriyasi asosida tahlilga tortilgan. Ularda kapitalizm fuqarosining falsafiy, iqtisodiy, ijtimoiy omillari tizimlashtirilib, yangi inson konsepsiyasi yaratilgani asoslangan. Romanlarda ilk bor ekonomik odam (Homo Economicus) siymosi konseptual ravishda ifodalagani Adam Smitning iqtisodiy-falsafiy qarashlari asosida dalillangan. Kalit soʻzlar: inson konsepsiyasi, badiiy konsepsiya, romaniy tafakkur, oʻzbek…
Saʼdullo Quronov
Maqola (ingliz tilida) · 2023 · American Journal of Interdisciplinary Research and Development, 2023, vol. 18
Abstract: In the article, the novels "Dinosaur", "Equilibrium", "Bazaar" are analyzed on the basis of the category of the concept of man. It is proved that the writers systematized the philosophical, economic and social factors of the citizen of capitalism and created a new concept of man. It is proved that in these novels for the first time the figure of Homo Economicus is conceptually described, based on the economic and philosophical views of Adam Smith. Keywords: human conception, artistic…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2023 · Ilmiy xabarnoma. Gumanitar tadqiqotlar, 2023, № 3 (71)
Maqolada U.Hamdamning “Muvozanat” romani inson konsepsiyasi kategoriyasi asosida tahlilga tortilgan. Adibning oʻtish davri voqealarini romaniy kontekstda taftish etgani, kapitalizm fuqarosining falsafiy, iqtisodiy, ijtimoiy omillarini tizimlashtirib, yangi inson konsepsiyasini yaratgani asoslangan. “Muvozanat” milliy adabiyotimizda ilk bor ekonomik odam (Homo Economicus) siymosini konseptual ravishda ifodalagan asar sifatida baholangan va bu Adam Smitning iqtisodiy-falsafiy qarashlari bilan…
Saʼdullo Quronov
Tezis · 2023 · Chingiz Aytmatov va jahon adabiyoti xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya. Fargʻona, 2023
Annotatsiya: Maqolada “Jimjitlik” romani inson konsepsiyasi kategoriyasi asosida tahlilga tortilgan. Unda 80-yillar adabiy jarayonida yangi inson konsepsiyasini yaratish uchun ulkan ijtimoiy ehtiyojning pishib yetilgani, S.Ahmadning mazkur muammoga yechimni hukmron elita va mavjud siyosiy tafakkurdan qidirgani haqida soʻz boradi. Kalit soʻzlar: inson konsepsiyasi, badiiy konsepsiya, romaniy tafakkur, o ʻzbek romanlari, adabiy jarayon. XX asr 80-yillar romanchiligi davrning shiddati, siyosiy…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2023 · Ilmiy xabarnoma. Gumanitar tadqiqotlar, 2023, № 7 (75)
Maqolada Murod Muhammad Doʻstning “Lolazor” romani inson konsepsiyasi kategoriyasi nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Yozuvchining shoʻro ijtimoiy-siyosiy sharoitida shakllangan siyosiy tafakkurni taftish etish orqali hukmron elitani anglashga uringani, aldangan shaxs konsepsiyasi vositasida millat fojiasining tub mohiyatini ochib bergani asoslangan. “Lolazor” romani A.Soljenitsinning “Yolgʻonda yashamaslik”, V.Havelning “Kuchsizlar kuchi” asarlari bilan qiyosan oʻrganilib, ulardagi gʻoyalar…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2023 · Sharq yulduzi jurnali, 2023, № 10
XIX asr oxiri va XX asr boshlarida F.Nitsshe, Z.Freyd, A.Bergson, K.Yung kabi faylasuf va ruhshunoslarning qarashlaridan taʼsirlangan bir guruh ijodkorlar sanʼatda yangi – modernizm yoʻnalishiga asos soladilar. Modernistlar olamni mantiqqa tayanmagan hissiy "tafakkur" asosidagina toʻlaqonli tushunish mumkin deb hisoblaydilar. Ular bunda mantiqiy-analitik mushohadaga qarshi turib, irratsional ongni yetakchi sanaydilar. Modernizmga kelib insonga boʻlgan munosabat oʻzgardi, odamning mavjudlikdagi…
Saʼdullo Quronov
Tezis · 2022 · Ona tili taʼlimida oʻqitish va baholash muammolari respublika ilmiy-amaliy anjumani. Toshkent, 2022
Annotatsiya Mazkur maqolada adabiyotni davrlashtirishda inson konsepsiyasi kategoriyasining ahamiyati haqida soʻz yuritilgan. Jumladan, badiiy tafakkurdagi mifopoetik, traditsionalistik, individual-ijodiy bosqichlar inson konsepsiyasi bilan qiyosan oʻrganilgan. Badiiy tafakkur evolyutsiyasining muayyan davr ijtimoiy shartsharoitida vujudga kelgan inson konsepsiyasi taʼsirida harakatlanishi, zamonaviy oʻzbek adabiyotining rivoji, tarixiy taraqqiyot yoʻli, adabiy asrlar bevosita inson…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2022 · Ilmiy xabarnoma. Gumanitar tadqiqotlar, 2022, № 7 (67)
Maqolada adabiyotshunoslikdagi inson konsepsiyasi kategoriyasiga atroflicha taʼrif berilgan. Inson konsepsiyasi kategoriyasi badiiy konsepsiyaning negizi ekani asoslangan. Shu bilan birga, adabiyotni davrlashtirishda ushbu kategoriyaning ahamiyati haqida soʻz yuritilgan. Jumladan, badiiy tafakkurdagi mifopoetik, traditsionalistik, individual-ijodiy bosqichlar inson konsepsiyasi bilan qiyosan oʻrganilgan. Badiiy tafakkur evolyutsiyasining muayyan davr ijtimoiy shart-sharoitida vujudga kelgan…
Saʼdullo Quronov
Tezis · 2021 · Oʻzbek adabiyotshunosligining dolzarb muammolari respublika anjumani. Urganch, 2021
Inson konsepsiyasi adabiyotshunoslikning muhim muammolaridan biri hisoblanadi. Zero, inson barcha moddiy va maʼnaviy tushunchalar, jumladan, adabiyotning markazida turadi. Ijodkor olamni bilish yoʻlida inson ruhiyatini taftish qiladi, uning murakkab taqdiriga nazar soladi. Inson vositasida zamonni va makonni oʻrganadi. Ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy, madaniy, falsafiy qarashlarini ilgari suradi. Shunday ekan, inson konsepsiyasi muammosini oʻrganish barobarida muayyan davr adabiyotini baholash,…
Saʼdullo Quronov
Maqola (ingliz tilida) · 2021 · The American Journal of Social Science and Education Innovations, 2021, 3(10)
The article examines the concept of a historical personality in the novels of Oybek “Navoi’ and Isajon Sultan “Alisher Navoi” from the point of view of ideology and artistic thinking of the period when these works were written. The unique expression of both writers in the creation of the image of a historical personality is subjected to a comparative analysis based on the artistic and ideological goals of the creator. Scientific conclusions about the diversity of the artistic interpretation of…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2021 · Ilmiy xabarnoma. Gumanitar tadqiqotlar, 2021, № 5 (57)
Maqolada Oybekning “Navoiy” hamda Isajon Sultonning “Alisher Navoiy” romanlaridagi tarixiy shaxs konsepsiyasi shu asarlar yozilgan davr mafkurasi, badiiy tafakkuri nuqtai nazaridan oʻrganilgan. Har ikki yozuvchining tarixiy shaxs siymosini yaratishdagi oʻziga xos ifodasi ijodkorning badiiy-gʻoyaviy maqsadidan kelib chiqqan holda qiyosiy tahlilga tortilgan. Alisher Navoiy va unga zamondosh boʻlgan tarixiy shaxslarning badiiy talqinidagi xilmaxilliklar yuzasidan ilmiy xulosalar berilgan. Kalit…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2017 · Filologiya masalalari jurnali, 2017, № 1
Mazkur maqolada Sharq mumtoz sanʼatlari, xususan, adabiyotda badiiy sintezning tutgan oʻrni, sanʼat turlarining oʻzaro hamkorligi asosiga qurilgan taraqqiyot yoʻllari oʻrganiladi. Ishda sheʼriyat, xattotlik va miniatyura sanʼatlarining vizual obraz yaratishdagi oʻzaro uygʻun munosabati misollar asosida tadqiq etilgan. Kalit soʻzlar: mumtoz sanʼatlar, badiiy sintez, xattotlik, kalligrafiya, miniatyura, vizual obraz, obyektiv tasvir, grafik sheʼr. Mumtoz adabiyot namunalari haqida soʻz borarkan,…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2015 · Ilmiy xabarnoma (ADU), 2015, № 4
Oʻtgan asrning 20-yillari oʻrtalarida Choʻlpon “Navoiy, Lutfiy, Bayqaro, Mashrab, Umarxon, Fazliy, Furqat, Muqimiylarni oʻqiymen: bir xil, bir xil, bir xil! Koʻngul boshqa narsa – yangilik qidiradir”, deb yozgandi. Oʻshanda Choʻlpon dahosi mumtoz adabiyot namunalarini kamsitishni koʻzlamay, balki oʻz zamondoshlari kayfiyatiga mos sheʼriyatni izlayotgan edi. Zero XX asr boshlarida nafaqat sanʼat turlari ichida, balki jamiyatning turli sohalarida jiddiy islohotlar jarayoni kuzatilayotgan, bunda…
Saʼdullo Quronov
Tezis · 2015 · Xalqaro ilmiy konferensiya materiallari. Nukus, 2015
Mazkur maqolada mifologik obrazning modern sheʼriyatdagi vizual ahamiyati va Faxriyor ijodida tasviriylikning oʻrni masalalari badiiy sintez muammosi tegrasida tadqiq etiladi. Tayanch soʻzlar: Vizual obraz, badiiy sintez, mifologik qahramon, tasviriy sanʼat, intertekstual oʻyin, impressionizm, modernizm. Modernizm yoʻnalishida ijod etuvchi sanʼatkorlarda mif, qadimgi afsona va rivoyatlarga qiziqish yuqori boʻlgan. Ayniqsa, bu yoʻnalishning F.Kafka, T.Mann, B. Brext, J.Joys kabi mashhur…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2015 · Sharq yulduzi jurnali, 2015, № 1
Maqolada Oybekning peyzaj lirikasi badiiy sintez tamoyillari asosida tadqiq etilgan. Oybek sheʼrlarining variantlari va qoʻlyozma shakllari oʻzaro taqqoslanib, soʻz vositasida vizual obrazlar yaratishda rangtasvir sanʼatiga xos ifodaviy xususiyatlarning ahamiyati ochib berilgan. This paper analyzes the landscape poetry Aybek in terms of the use of methods and techniques to recreate the visual artistic images. The article analyzes the verses that blend together techniques of visual and verbal…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2013 · Ilmiy xabarnoma (ADU), 2013, № 1
На примерах произведений поэта-модерниста Бахрама Рузимухаммада указывается процесс визуализации словесного образа в современной узбекской поэзии, выявляются и утверждаются основные факторы данного литературного явления. The article discusses interrelations of modernist trends in painting and literature. In the examples of the creative works of the poet-modernist Bahrom Pozimuhammad the author tries to show the process of visualization of fi gurative meaning of the word in modern Uzbek poetry,…
Saʼdullo Quronov
Maqola (turk tilida) · 2012 · Gazi Türkiyat, Güz 2012/11
Özet: Makalede sanatsal sentez meselesi ele alınmıştır. Özbek modern şiirinin temsilcilerinden biri olan Fahriyâr’in Geometrik Bahar şiiri renk-tasvirin kübizm akımıyla karşılaştırılarak araştırılmıştır. Ayrıca makalede görsel sanatların şiire geçmesi, şairin tıpkı bir ressam gibi okurlara tesir yapmasının pratik ve teorik ilkelerine dikkat edilmiştir. Anahtar kelimeler: modernizm, kübizm, sanatsal sentez, görsel ifade, estetik bakış, grafik şiir, kaligrama. Abstract: Nowadays in Uzbek poetry…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2010 · Ilmiy xabarnoma (ADU), 2010, № 1
Odatda ifodaviylik va tasviriylik sanʼat turlarini farqlovchi xususiyatlar sifatida tilga olinadi. Yaʼni tasviriy sanʼat turlarida (rangtasvir, arxitektura, haykaltaroshlik) badiiy obraz yaratishda tasvir yetakchilik qilsa, ifodaviy sanʼat turlarida voqelikni tasvirlashdan koʻra insonning ana shu voqelikdan olgan taassurotlari ifodasi birinchi planga chiqadi. Bu jihatdan badiiy adabiyot tasvirlash va ifodalash imkoniyatiga birdek ega ekani bilan boshqa sanʼat turlaridan ajralib turadi. Maxsus…
Saʼdullo Quronov
Maqola · 2010 · Sharq yulduzi jurnali, 2010, № 3
Sheʼr nasriy asardan koʻra kuchliroq estetik taʼsir etib, oʻziga xos zavq bera olishi bilan ajralib turadi. Albatta, bu, bir tarafi, sheʼrda his-tuygʻuning mos ritm, musiqiy ohangda ifodalanishi bilan ham bogʻliq, shu narsa sheʼrning taʼsirdorligini oshiradi. Biroq sheʼrning taʼsir kuchi ohangdorlikning oʻzi bilangina taʼminlanmaydi. Sheʼr his-tuygʻu ifodasi ekan, uning taʼsiri koʻp jihatdan shu his-tuygʻuning qanday ifoda etilishiga ham bogʻliq boʻladi. Sheʼriy ifoda obraz asosida amalga…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Sanʼat turlari oʻzining ifoda xususiyatlariga koʻra bir-biridan farqlanadi. Rassomchilik, haykaltaroshlik, meʼmorchilik kabi sanʼat turlarida tasviriylik yetakchilik qilsa, badiiy adabiyot, musiqa, raqsda ifodaviylikning ustuvor ekanligini koʻramiz. Lekin shu bilan birga muayyan sanʼat asari oʻzida bir qancha sanʼatlarga xos xususiyatlarni umumlashtirishi ham mumkin. Yaʼni bir sanʼat asarida ifodaviylik va tasviriylikning uygʻun holda qoʻllanilganligini kuzatish mumkin boʻladi. Rus…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Yozuvchi yangi bir asar yaratarkan, idealidagi oʻquvchi bilan "muloqotda" boʻladi. Muallif asarning oʻquvchiga taʼsiri yuzasidan atrofdan nusxa koʻchirmaydi, aksincha, uni oʻz tafakkurida qayta ishlaydi, maqsad va gʻoyalariga toʻyintiradi. Asar syujeti shunday boʻlsinki, oʻquvchi undan zerikmasin, voqealar shunday ketma-ketlikda berilsinki, asar mohiyatini oʻquvchi toʻla anglab yetsin. Hech qanday ortiqcha voqea, ortiqcha detal boʻlmasin, ularning bari asar kompozitsiyasini hosil qilishda…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Hojiakbar Shayxov asarlarini oʻqir ekanman, bir savol menga sira tinchlik bermaydi: Mustaqillikdan keyin bolalar adabiyotida oʻziga xos “epidemiya”ga aylangan “Sariq devni minib” asari oʻrnida Shayxovning ilmiy-fantastik asarlari boʻlganda, hozirgi yoshlarning dunyoqarashi, ilmiy salohiyati, davlatimizning yalpi ichki mahsulotining hajmi qay darajada boʻlardi?! Albatta, bu savollarga aniq javob berish mushkul. Biroq fantastikaning davlat iqtisodiyoti rivojida kattagina hissasi borligiga shubha…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Bir necha yil oldin jurnalimizda (“Jajji akademik” jurnali) “Tilga eʼtibor – elga eʼtibor” nomli sahifa ochib, unda ona tilidan qiziqarli, darsliklardan farq qiluvchi mashqlar va topshiriqlar berib borishga jazm qildik. Maktab dasrliklaridagi koʻr-koʻrona yod olishga qaratilgan qoidabozlik, grammatikaga asoslangan oʻqitish usuli bizni qoniqtirmasdi. Goʻyoki bola tilni emas, uning qonuniyatlarni bilishga, yod olishga majbur edi. Oʻshanda bu sahifani biror mutaxassisga topshirishga qaror qilib,…
Saʼdullo Quronov
Maqola
“Xalq uyi”, Hamza teatri, “Yosh gvardiya” teatri, Abror Hidoyatov teatri, Oʻzbek Davlat drama teatri – sanʼatsevar xalqimiz uchun qadrdon nomlar. Bu nomlar 1919-1924 yillar davomida azim Toshkentning Eski shahar hududida barpo etilgan teatr binosiga tegishli. Salkam yuz yoshni qoralagan va hamon ohori toʻkilmay kelayotgan binoda bugun Oʻzbek Davlat drama teatri faoliyat koʻrsatmoqda. Biz, bejiz, bino va teatrni ayro holda qoʻyishga urinmadik. Zero, bino tarixi teatrnikidan birmuncha oldinroq…
Saʼdullo Quronov
Maqola
XIX asr oxirlariga kelib falsafa va sanʼatda borliqni oʻzga bir yoʻsinda anglashga, ifodalashga urinishlar kuchayadi. F.Nitsshe, Z. Freyd, A.Bergson, U.Jeyms kabi mutafakkirlarning qarashlaridan taʼsirlangan ijodkorlar sanʼatga yangi, modernizm yoʻnalishini olib kirdilar. Bu yoʻnalishning ustuvor xususiyatlari reallikni rad etish asosiga qurila boshlandi. Oʻtgan asrning soʻngiga kelib modernizm oʻzbek adabiyotiga ham kuchli taʼsir koʻrsata boshladi. Faxriyor, Nazar Eshonqul, Bahrom…
Saʼdullo Quronov
Taqriz
Hali juda yosh, oʻzim toʻqigan falsafadan oʻzim hayajonlanib yuradigan damlarda kitobxonlik haqidagi oʻylarimni yon daftarga qoralab yurardim. Shu qoralamalarning birida «Siz asarni oʻqib undagi voqelikdan zavqlaning. Men esa shu voqelikni yaratishga urinayotgan yozuvchining harakatlarini kuzatib rohatlanaman» deb yozib qoʻygan ekanman☺ Muallif istaganiday men u yaratgan badiiy olamga tushib qola olmayman. Voqelikka qahramon nigohi bilan qaray olmayman, uning iztiroblari, quvonchu shodliklariga…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Yaqinda Faxriyorning “Geometrik bahor” sheʼri ustida izlanib, bir maqola yozgandim. Uni oʻqib koʻrgan ustozlarimdan biri “Siz Faxriyordan qoʻshimcha ravishda fazilat qidirmayapsizmi?” deb qoldi… Eʼtibor bersam, asar goʻzalliklari kashf etilarkan, aksariyat oʻquvchi va munaqqidlar “Buni hatto ijodkorning oʻzi ham anglab yetmagan boʻlsa kerak” deya undagi topilmani oʻzinikiday his etadi yoki bu goʻzallikni asardan zoʻrma-zoʻrakisiga chiqarib olingan degan xulosaga keladi. Ustozimiz Q. Yoʻldoshev…
Saʼdullo Quronov
Maqola (ingliz tilida)
Abstract. The article studies the place of the literal synthesis in the oriental classic arts, especially in the literary arts, ways of their development based on the interrelations of the types of literary arts. On the basis of real examples the author tries to investigate the interrelations of poetry, calligraphy and the art of creating miniature. Key words: classic arts, literal synthesis, calligraphy, miniature, visual image, graphical verse. Аннотация. В статье исследуется роль…
Saʼdullo Quronov
Taqriz · Yoshlik jurnali
Hurmatli Nargiza Odinayeva, yaqinda sizning “Toʻrt tomon” nomli sheʼriy toʻplamingizni oʻqib chiqdim. Kitobdagi aksar sheʼrlar menga judayam yoqdi. Toʻgʻrisi, sheʼrlaringiz yaqin orada oʻzim uchun qilingan eng katta ijodiy kashfiyot boʻldi, desam xato emas. Sizning ijodingiz bilan 2013 yil “Sharq yulduzi” jurnalining 1 sonini nashrga tayyorlash jarayonlarida tanishgan edim. Esimda, oʻshanda tahririyatga sheʼrlaringizni shaxsan Usmon Azimning oʻzi olib kelgan va ijodingiz haqida koʻp ilq fikrlar…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Sheʼriyat va rangtasvirga egizak sanʼat turlari sifatida qarash uzoq tarixdan mavjud. Qadimgi yunon shoiri Simonid sheʼriyatga “gapiruvchi rangtasvir” rangtasvirga esa “soqov sheʼriyat” deya taʼrif bergandi. Oʻz davrida muallimi soniy deb eʼzozlangan Abu Nasr Forobiy “Fozil odamlar shahri” nomli risolasida sheʼr sanʼati xususiyatlari haqida soʻz yuritarkan shunday yozadi: “... bu sanʼat ahli bilan (uyga) naqsh beruvchi rassom sanʼati oʻrtasida qandaydir munosabat bor. Bular ikkalasining…
Saʼdullo Quronov
Maqola · Sharq yulduzi jurnali
Roman yozish – mashaqqat. Tarixiy roman yozish esa ikki hissa mashaqqatdir. Zero bunday asarda romannavis tarixiylik tamoyillarini mahkam tutishi, oʻzining olam va odam haqidagi badiiy konsepsiyasini mavjud tarixiy voqelikka tayangan holda ifodalashi lozim. Albatta badiiy gʻoya talabi bilan tarixiy roman syujetiga toʻqima obrazlar, toʻqima voqelik ham kiritilishi mumkin. Romanda toʻqima obraz va voqealardan foydalanishning aniq chegarasi, qatʼiy oʻlchovi boʻlmasa-da, bu unsurlarning meyori…
Saʼdullo Quronov
Maqola · Jahon adabiyoti jurnali (hammuallif Dilnavoz Yusupova)
Mumtoz sanʼat namunalarini kuzatar ekanmiz, ifodada tavsifning ustuvorligi yaqqol koʻzga tashlanadi. Yaʼni ijodkor oʻz asarida borliqni tashqi koʻrinishlari bilan tasvirlash va realistik tamoyillar asosidagi ifodaga u qadar ahamiyat bermaganligi koʻrinadi. Bu sanʼatkorning olamga obyektiv emas, koʻproq subyektiv tasvir asosida yondashuvi mahsulidir. Albatta, oʻsha davr estetik idealining xos xususiyatlari sanʼatkordan shu kabi ifodani “talab qilgan”. Chunki bu davr estetik qarashlarining…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Maqolada modern sheʼriyat rangtasvirning modern yoʻnalishlari bilan toqqoslanadi. Oʻzbek modern sheʼriyati namunalari misolida badiiy obrazning vizuallashuvi, sanʼatlar oʻrtasidagi sintezning ahamiyati tadqiq etiladi. Kalit soʻzlar: badiiy sintez, poeziya, rangtasvir, vizual sanʼatlar, tasviriy ifoda, impressionizm, modernizm, grafik sheʼrlar. Oʻzbek modern sheʼriyatining taniqli nomoyandasi Bahrom Roʻzimuhammad oʻzining “Choʻlpon – tong yulduzi demak” nomli kitobida sanʼatlarning oʻzaro…
Saʼdullo Quronov
Maqola · Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati gazetasi
Adabiyotshunosligimiz oʻtgan davr mobaynida qizgʻin munozaralarga sabab boʻlgan modernizm masalasida yakuniy xulosalarga kelib ulgurmasidan, postmodernizm deb atalmish yangi bir yoʻnalishga toʻqnash kelmoqda. Adabiyot ilmiga doir asarlarda bu terminni bot-bot uchratishga, soha vakillari tomonidan “u postmodernchi”, “bu postmodern asar-da...” qabilidagi gaplarni tez-tez eshitishga koʻnikkan boʻlsak-da, oʻzbek adabiyotining biron namunasi shu nuqtai nazardan jiddiy tahlilga tortilganini, umuman,…
Saʼdullo Quronov
Biografiya
1989-yil 31-yanvarda Andijon tumanida tugʻilgan. 1996 – 2004-yillarda tumandagi 4-umumtaʼlim maktabida, 2004 – 2006-yillarda ADU qoshidagi 11-litsey-internatda oʻqigan. 2006 – 2007-yillarda Andijon davlat universiteti, 2007 – 2012-yillar davomida Oʻzbekiston Milliy universiteti filologiya fakultetining bakalavr, magistratura bosqichlarini tamomlagan. Mehnat faoliyatini 2011-yilda “Sharq yulduzi” jurnalida boshlab, masʼul kotib, adabiyotshunoslik boʻlimi muharriri lavozimlarida ishlagan. Ijodiy…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Keyingi davr oʻzbek nasri haqida soʻz borarkan, kishi eʼtiborini, avvalo, bu jarayondagi rang-baranglik oʻziga tortadi. Zero, milliy adabiyotimizda yaratilayotgan asarlar nafaqat mazmun-mohiyatiga koʻra, balki ifoda shakllari jihatidan ham xilma-xillik kasb etmoqda. Albatta, bunga tabiiy hol sifatida qarasak oʻrinli boʻlar, chunki xozirgi globallashuv davrida biror shaxs yoxud butun bir ijtimoiy guruhning biror ruhiy-maʼnaviy holatda muqim yashashi qiyin. Xuddi shu hol oʻzbek adabiyotida ham…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Aslida, sanʼat ijodkor qalbu ongida kechgan his-tuygʻu va gʻoyaning badiiy ifodasi oʻlaroq yaxlit hodisa esa-da, biz uni turlarga ajratishga odatlanganmiz. Albatta, sanʼatni turlarga ajratib tasniflash madaniy hayotimizda judayam zarur. Ammo na ijodkor va na talabgor (oʻquvchi, tomoshabin, tinglovchi va h.k.) sanʼat turlarining yaxlit hamda uygʻun hodisa ekanini unutishga haqli. Zero, chin asarning hassos yaratuvchisi olamni barcha sezgilari bilan idrok etadi. U ijod onlarida asariga…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Mazkur maqolada madaniyatning turli bosqichlarida sanʼatkorning inson obrazi tasviriga boʻlgan munosabati badiiy sintez muammosi tamoyillari asosida tadqiq etilgan. Ishda inson qiyofasi tasviriga yondashuv muayyan davr estetik tafakkurini belgib beruvchi omil ekani tasdiqlangan. Unda oʻzbek sheʼriyatining klassik hamda zamonaviy namunalari tahlilga tortilib, davrlar osha takomillashib borgan inson tasviri – shaxsiyati oʻrganilgan. Kalit soʻzlar: badiiy sintez, inson qiyofasi, vizual sanʼat,…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Insonning borliqni anglashida, u haqda tasavvur va bilimlarning paydo boʻlishida koʻrish (koʻz) markaziy oʻrinni egallaydi. Zero, dunyo haqidagi tasavvurlarimizning asosini koʻrish orqali olingan informatsiyalar tashkil etadi. Boshqa sezgilar asosida olinganlari uni toʻldiradi, sayqallaydi. Shu sababdan ham mahorat bilan chizilgan rangtasvir asari qarshisida nafaqat uni koʻrish, balki “hid bilish”, “eshitish” mumkin. Biz borliqni koʻramiz, sanʼatkor esa koʻrganini koʻrsatadi. Sanʼat badiiy aks…
Saʼdullo Quronov
Suhbat · Tafakkur jurnali
– Ulugʻbek aka, “Tafakkur” jurnalida eʼlon qilingan “Yangi inson” (2012) nomli dostoningiz, menimcha, bugungi oʻquvchining ayni koʻnglidagi asarlardan biri boʻldi. Zero, asarda zamondosh – Yangi insonning ijtimoiy va maʼnaviy qiyofasi turli rakurslardan tasvirlanadi. “Yangi inson” istilohini ilk bor Uygʻonish davri mutafakkirlari qoʻllagan. Aslida esa, bu masala barcha oʻtish davrlari faylasufu ijodkorlarini oʻylantirib kelgan. Zotan, yangi davr kishisi oʻzidan avvalgi avlodning “nomai…
Saʼdullo Quronov
Maqola
(Oybek lirikasi misolida) Annotatsiya: Mazkur maqolada Oybek ijodi simvolizm yoʻnalishining rantasvir hamda sheʼriyatdagi namunalari bilan qiyoslab tadqiq etilgan. Shuningdek, XX asrning 30 yillariga kelib zamonaviy oʻzbek sheʼriyatida kechgan ifodaviy, gʻoyaviy yangilanishlar sanʼatlar aro badiiy sentezning koʻlamida oʻrganilgan. Kalit soʻzlar: badiiy sintez, poeziya, peyzaj lirikasi, rangtasvir, vizual sanʼatlar, tasviriy ifoda, simvolizm, impressionizm, modernizm, grafik sheʼrlar. XX asrning…
Saʼdullo Quronov
Maqola
XXI asr axborot asri. Fan-texnika, kommunikativ vositalarning hadsiz rivoji davr kishilariga tarqoq kayfiyatlarni ulashmoqda. Olam bugungi kun kishisi uchun turli rakurslardan akslanmoqda. Dunyoda sodir boʻlayotgan tezkor oʻzgarishlar, siyosiy-iqtisodiy vaziyat, oʻziga xos demokratik tamoyillar kishi xayolini shoshiradi, uning azaliy maqsad va vazifalariga taʼsir etadi. Fan taraqqiyoti ham shunga monand. Yaʼni postnoklassik fan oʻzidan oldingi metodlarni rivojlantirgan, eksprementlar jarayonida…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Maqolada badiiy sintezning oʻziga xos tamoyillari hamda muammoga oid qarashlar tadriji, ushbu hodisaning mumtoz adabiyot poetik tizimida tutgan oʻrni va ahamiyati muxtasar yoritilgan. Xususan, sheʼriyat va rangtasvir sanʼatlarining sintezi zamonaviy oʻzbek poeziyasi namunalari misolida tadqiq etilgan. : badiiy sintez, poeziya, rangtasvir, miniatyura, vizual sanʼatlar, tasviriy ifoda, impressionizm, modernizm, kalligramma, grafik sheʼrlar. V statye kratko osveshenы osnovnыe prinsipы…
Saʼdullo Quronov
Maqola
Oʻz ijod mahsulini haqiqiy sanʼat darajasiga koʻtarish, qoʻliga qalam olgan va ulugʻ choʻqqilar sari intilgan har bir yozuvchining maqsadidir. Bu maqsadga erishish esa adibdan yuksak mahoratni talab qiladi. Mahoratning muhim qirralaridan biri esa obraz yaratish sanʼatidir. Oʻzbek hikoyachiligining choʻqqilaridan biri hisoblanadigan «Anor» hikoyasida, Abdulla Qahhorning obraz yaratish barasidagi yuksak mahorati yaqqol koʻzga tashlanadi. Oʻtmish voqealaridan habar beruvchu bu asarda…
Saʼdullo Quronov
Maqola (rus tilida)
В психологии существует термин синэстезия. Когда органы чувств функционируют совместно, способствуя более интенсивному восприятию. Американская ученая Мелиссой Саэнс посвятила свою научную деятельность тому, чтобы обосновать явление, когда у некоторых людей процесс рассматривания сопровождался определенными голосами. Скажем, морские пейзажи, созданные знаменитым художником и одаренным синэстетом Айвазовским, как бы вобрали в себя шум прибоя, глядя на эти картины, можно услышать рокот моря,…
Saʼdullo Quronov
Olim haqida
“Fantastika” atamasi yunoncha “phatastika” soʻzidan olingan boʻlib, “taxayyoʻl sanʼati” demakdir. Haqiqatda mavjud boʻlmagan, taxayyoʻl kuchi bilan tasavvurdagina yaratilgan narsa-hodisalar tasviri, shunga asoslanuvchi adabiy asarlar majmuasidir. Fantastika faqat xayolot mahsuli emas, uning zamirida mavjud voqelikning izlari sezilib turadi. Zero, xayol shu mavjudlikdan kuch olgan holda parvoz qiladi. Inson tabiat sir-sinoatlarini chuqur anglab borishi barobarida fantastikani shartli…
