Tashbehi mujmal

Tashbehi mujmal (ar. تشبيه مجمل – noaniq oʻxshatish, oʻxshatilish sababi nomaʼlum) – tashbeh turlaridan biri, vajhi shabih tushirib qoldirilgan tashbeh. Mas., Navoiyning:

Koʻrdi to sarv qadu guldek yuzungni bogʻbon,

Gulshan ichra qilmadi shamshod ila sunbul havas, –

baytidagi “guldek yuz” tashbehida toʻrt unsurdan uchtasi bor: “gul” – mushabbihun bih, “yuz” – mushabbih, -dek – vositai tashbih, lekin “gul” bilan “yuz”ning oʻxshatilish sababi aytilmagan, vajhi shabih tushirib qoldirilgan.

Ташбеҳи мужмал (ар. تشبيه مجمل – ноаниқ ўхшатиш, ўхшатилиш сабаби номаълум) – ташбеҳ турларидан бири, важҳи шабиҳ тушириб қолдирилган ташбеҳ. Мас., Навоийнинг:

Кўрди то сарв қаду гулдек юзунгни боғбон,

Гулшан ичра қилмади шамшод ила сунбул ҳавас, –

байтидаги “гулдек юз” ташбеҳида тўрт унсурдан учтаси бор: “гул” – мушаббиҳун биҳ, “юз” – мушаббиҳ, -дек – воситаи ташбиҳ, лекин “гул” билан “юз”нинг ўхшатилиш сабаби айтилмаган, важҳи шабиҳ тушириб қолдирилган.