Alogizm (yun. a – inkor yuklamasi, logismos – aql, mantiq) – mantiqan bir-biriga zid tushunchalarni oʻzaro bogʻliq holda berish, mantiqiy aloqalarni ongli ravishda buzishga asoslangan usullarning umumiy nomi. A badiiy asarning turli sathlarida, soʻz birikmasidan tortib syujet-kompozitsion qurilishigacha kuzatilishi mumkin. Mas., mazmunan bir-biriga mutlaqo zid soʻzlarning sintaktik butunlik hosil qilishi (q. oksimoron); teskari oʻxshatishga asoslangan koʻchimlar (q. kinoya), dialoglardagi konkret hayotiy holat mohiyatiga zid replikalar (q. antifrazis) A.ning koʻrinishlari sanaladi.
Алогизм (юн. a – инкор юкламаси, logismos – ақл, мантиқ) – мантиқан бир-бирига зид тушунчаларни ўзаро боғлиқ ҳолда бериш, мантиқий алоқаларни онгли равишда бузишга асосланган усулларнинг умумий номи. А бадиий асарнинг турли сатҳларида, сўз бирикмасидан тортиб сюжет-композицион қурилишигача кузатилиши мумкин. Мас., мазмунан бир-бирига мутлақо зид сўзларнинг синтактик бутунлик ҳосил қилиши (қ. оксиморон); тескари ўхшатишга асосланган кўчимлар (қ. киноя), диалоглардаги конкрет ҳаётий ҳолат моҳиятига зид репликалар (қ. антифразис) А.нинг кўринишлари саналади.
Manba: Dilmurod Quronov, Zokirjon Mamajonov, Mashhura Sheraliyeva. Adabiyotshunoslik lugʻati / f.f.d. D. Quronovning umumiy tahriri ostida. – Toshkent: Akademnashr, 2010. – 400 b.