Assonans

Assonans (lot. assonare – uygʻun jaranglash; fr. assonance – ohangdoshlik) – 1) sheʼriy nutqda (nasrda nisbatan kam) bir xil unlilar takroriga asoslangan ifodaviylikni kuchaytiruvchi vosita, takrorning fonetik sathdagi xususiy koʻrinishi; sheʼrga xushohanglik baxsh etadi, musiqiylikni kuchaytiradi. Mas., E.Shukurdan olingan quyidagi parchada “O” tovushining takrori A.ni yuzaga keltiradi:

Oltin oyga olma otar Oybodom,

Oybotarda yigʻlab yotar Oybodom.

Oyqizlarning oyparisi Oybodom,

Kunbotardan kuyib oʻtar Oybodom.

Olma yuzli, bodomqovoq Oybodom,

Yoniq sochi yonar bayroq Oybodom.

Yil botarda choʻkar qora suvlarga,

Bu dunyoda oy kabi toq Oybodom;

2) rus adabiyotshunosligida, xususan, sheʼrshunosligida faqat urgʻuli unlilarigina oʻzaro mos keluvchi och qofiya, baʼzan esa umuman och qofiya maʼnosida ham qoʻllanadi.

Ассонанс (лот. assonare – уйғун жаранглаш; фр. assonance – оҳангдошлик) – 1) шеърий нутқда (насрда нисбатан кам) бир хил унлилар такрорига асосланган ифодавийликни кучайтирувчи восита, такрорнинг фонетик сатҳдаги хусусий кўриниши; шеърга хушоҳанглик бахш этади, мусиқийликни кучайтиради. Мас., Э.Шукурдан олинган қуйидаги парчада “О” товушининг такрори А.ни юзага келтиради:

Олтин ойга олма отар Ойбодом,

Ойботарда йиғлаб ётар Ойбодом.

Ойқизларнинг ойпариси Ойбодом,

Кунботардан куйиб ўтар Ойбодом.

Олма юзли, бодомқовоқ Ойбодом,

Ёниқ сочи ёнар байроқ Ойбодом.

Йил ботарда чўкар қора сувларга,

Бу дунёда ой каби тоқ Ойбодом;

2) рус адабиётшунослигида, хусусан, шеършунослигида фақат урғули унлиларигина ўзаро мос келувчи оч қофия, баъзан эса умуман оч қофия маъносида ҳам қўлланади.