Bestseller

Bestseller (ingl. best – eng yaxshi, sell – sotilmoq) – noshirlikning tijoriy tomoni bilan bogʻliq holda yuzaga kelgan termin, katta tirajda chop etilgan va tez tarqalib ketgan, tijoriy nuqtai nazardan muvaffaqiyat qozongan kitob. Shundan kelib chiqib, B. termini kitobxonlar tomonidan qizgʻin kutib olingan va qoʻlma-qoʻl boʻlib ketgan asarlarga nisbatan ham qoʻllanadi. Biroq muayyan asarning B.ga aylanishi uning badiiy mukammallik darajasini belgilay olmaydi, chunki asar badiiyatga aloqasi boʻlmagan turli omillar (qizgʻin reklama, ayni oʻz vaqtida yozilganlik, keng ommaning did va talablariga moslik va b.) natijasida B.ga aylanishi mumkin. Albatta, chinakam soʻz sanʼatiga daxldor asarlar ham B.ga aylanishi mumkin (mas., G.Markes, P.Koelo asarlari), biroq amalda bu koʻproq ommaviy adabiyot namunalari (detektiv, sarguzasht, fantastika, jangari asarlar va sh.k.)ga nasib etadi. Bu oʻrinda ustalik bilan, ommaning qiziqishlari va ruhiyatini hisobga olgan holda amalga oshirilgan reklama, turli taqdimotlar muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, noshirlik ishlari tijoriy asosga qoʻyilgan Gʻarb mamlakatlarida chop etilgan asarlarning tiraji, sotilishi kabi koʻrsatkichlar boʻyicha reytinglari ham muntazam eʼlon qilib boriladi.

Бестселлер (ингл. best – энг яхши, sell – сотилмоқ) – ноширликнинг тижорий томони билан боғлиқ ҳолда юзага келган термин, катта тиражда чоп этилган ва тез тарқалиб кетган, тижорий нуқтаи назардан муваффақият қозонган китоб. Шундан келиб чиқиб, Б. термини китобхонлар томонидан қизғин кутиб олинган ва қўлма-қўл бўлиб кетган асарларга нисбатан ҳам қўлланади. Бироқ муайян асарнинг Б.га айланиши унинг бадиий мукаммаллик даражасини белгилай олмайди, чунки асар бадииятга алоқаси бўлмаган турли омиллар (қизғин реклама, айни ўз вақтида ёзилганлик, кенг омманинг дид ва талабларига мослик ва б.) натижасида Б.га айланиши мумкин. Албатта, чинакам сўз санъатига дахлдор асарлар ҳам Б.га айланиши мумкин (мас., Г.Маркес, П.Коэльо асарлари), бироқ амалда бу кўпроқ оммавий адабиёт намуналари (детектив, саргузашт, фантастика, жангари асарлар ва ш.к.)га насиб этади. Бу ўринда усталик билан, омманинг қизиқишлари ва руҳиятини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилган реклама, турли тақдимотлар муҳим аҳамият касб этади. Шунингдек, ноширлик ишлари тижорий асосга қўйилган Ғарб мамлакатларида чоп этилган асарларнинг тиражи, сотилиши каби кўрсаткичлар бўйича рейтинглари ҳам мунтазам эълон қилиб борилади.