Epifora

Epifora (yun. epiphora – qoʻshimcha) – takrorning xususiy koʻrinishlaridan biri, sheʼrdagi bir necha misra oxirida bitta soʻz yoki soʻz birikmasining takrorlanishi. Mumtoz shaʼriyatimizdagi radif muayyan maʼnoda E.ning koʻrinishi sanalishi mumkin, faqat radifning qofiyadan keyin oʻrin olishi shart, E.ga esa bunday shart qoʻyilmaydi. Shunga qaramay, mumtoz sheʼriyat anʼanalarining davomchisi boʻlgan hozirgi oʻzbek sheʼriyatida E. qofiyadan soʻng keluvchi soʻz (birikma) takrori sifatida kengroq tarqalgan. Mas.:

Oltin oyga olma otar Oybodom,

Oybotarda yigʻlab yotar Oybodom.

Oyqizlarning oyparisi Oybodom,

Kunbotardan kuyib oʻtar Oybodom (E.Shukur).

Ushbu parchada qofiyadan keyin Oybodom soʻzining takrorlanishi E. boʻlib, u joylashish oʻrni jihatidan radifga oʻxshaydi. Biroq radif butun sheʼr davomida takrorlansa, bu sheʼrda takror bir band davomidagina kuzatiladi. Shunga koʻra, uni radif emas, E. hisoblash toʻgʻriroqdir.

Эпифора (юн. epiphora – қўшимча) – такрорнинг хусусий кўринишларидан бири, шеърдаги бир неча мисра охирида битта сўз ёки сўз бирикмасининг такрорланиши. Мумтоз шаъриятимиздаги радиф муайян маънода Э.нинг кўриниши саналиши мумкин, фақат радифнинг қофиядан кейин ўрин олиши шарт, Э.га эса бундай шарт қўйилмайди. Шунга қарамай, мумтоз шеърият анъаналарининг давомчиси бўлган ҳозирги ўзбек шеъриятида Э. қофиядан сўнг келувчи сўз (бирикма) такрори сифатида кенгроқ тарқалган. Мас.:

Олтин ойга олма отар Ойбодом,

Ойботарда йиғлаб ётар Ойбодом.

Ойқизларнинг ойпариси Ойбодом,

Кунботардан куйиб ўтар Ойбодом (Э.Шукур).

Ушбу парчада қофиядан кейин Ойбодом сўзининг такрорланиши Э. бўлиб, у жойлашиш ўрни жиҳатидан радифга ўхшайди. Бироқ радиф бутун шеър давомида такрорланса, бу шеърда такрор бир банд давомидагина кузатилади. Шунга кўра, уни радиф эмас, Э. ҳисоблаш тўғрироқдир.