Epizod

Epizod (yun. epeisodien – kiritma) – epik, liro-epik va dramatik asarlarda tasvirlanayotgan voqeaning makon va zamonda kechishi jihatidan ajraluvchi, makoniy va zamoniy jihatdan aniq chegaralanganlik asosida nisbiy mustaqillik kasb etuvchi boʻlagi. Agar shu jihatdangina qaralsa, dramatik asarlarning har bir pardasini E.ga teng sanash mumkin. Lekin sahnaning oʻz ichida koʻrinishlarga boʻlinishi, koʻrinish vaqt va joy birligidan tashqari, umumiy ishtirokchilar bilan ham ajralishi eʼtiborga olinsa, unda E.ni koʻrinishga teng deyish toʻgʻri boʻladi. Epik turning kichik janrlari (latifa, masal; ayrim ertaklar, kichik hikoyalar) aksar hollarda bitta E.dan tashkil topadi. Ayni chogʻda, kichik epik janrlar mazmuni koʻpincha ikki (baʼzan undan ortiq) E.ni bir-biriga zidlash, qiyoslash yoki tadrijiy (gradual) munosabatda qoʻyish orqali ham yuzaga chiqadi. Odatda, bitta voqea qalamga olinadigan hikoya (novellalar)larda shu voqeaning oʻzi bir necha E.dan tarkib topadi. Shunga oʻxshash, yuqoridagicha tamoyil asosida katta hajmli epik asarlar syujetidagi voqealar ham oʻz ichida E.larga ajratilishi mumkin.

Эпизод (юн. epeisodien – киритма) – эпик, лиро-эпик ва драматик асарларда тасвирланаётган воқеанинг макон ва замонда кечиши жиҳатидан ажралувчи, маконий ва замоний жиҳатдан аниқ чегараланганлик асосида нисбий мустақиллик касб этувчи бўлаги. Агар шу жиҳатдангина қаралса, драматик асарларнинг ҳар бир пардасини Э.га тенг санаш мумкин. Лекин саҳнанинг ўз ичида кўринишларга бўлиниши, кўриниш вақт ва жой бирлигидан ташқари, умумий иштирокчилар билан ҳам ажралиши эътиборга олинса, унда Э.ни кўринишга тенг дейиш тўғри бўлади. Эпик турнинг кичик жанрлари (латифа, масал; айрим эртаклар, кичик ҳикоялар) аксар ҳолларда битта Э.дан ташкил топади. Айни чоғда, кичик эпик жанрлар мазмуни кўпинча икки (баъзан ундан ортиқ) Э.ни бир-бирига зидлаш, қиёслаш ёки тадрижий (градуал) муносабатда қўйиш орқали ҳам юзага чиқади. Одатда, битта воқеа қаламга олинадиган ҳикоя (новеллалар)ларда шу воқеанинг ўзи бир неча Э.дан таркиб топади. Шунга ўхшаш, юқоридагича тамойил асосида катта ҳажмли эпик асарлар сюжетидаги воқеалар ҳам ўз ичида Э.ларга ажратилиши мумкин.