Idilliya

Idilliya (yun. eidyllion – kichik manzara, uncha katta boʻlmagan asar) – shakliy tuzilishga koʻra turlicha, mazmun xususiyatlariga koʻra tasniflanuvchi poetik janr. I. dastlab qadimgi Yunonistonda choʻpon qoʻshigʻi sifatida yuzaga kelgan. Antik yunon shoiri Feokritning aksar asarlari I. deb atalgan. Shaklan turlicha boʻlgan Feokrit I.lari mazmun jihatidan umumiylikka ega: ularni insonning kundalik hayoti, intim tuygʻulari, tabiatga qiziqish birlashtirib turadi, shoir eʼtibori koʻproq kishilarning gʻam-tashvishdan xoli, osoyishta hayotiga qaratiladi. I.da tabiatdagi uygʻunlik va goʻzallik mutlaqlashtiriladi, ularga daxlsiz va oʻzgarmas hodisalar sifatida qaraladi. I. janr sifatida, ayniqsa, XVII – XVIII asrlarda Yevropa, XVIII asr oʻrtalarida esa rus sheʼriyatida keng ommalashdi va rivojlandiki, bu koʻp jihatdan sentimentalistlarning “tabiiy inson” gʻoyasi bilan bogʻliqdir. Koʻchma maʼnoda I. tinchlik holati, ichki va tashqi uygʻunlik, osoyishtalik va xotirjamlikni ifodalaydi.

Идиллия (юн. eidyllion – кичик манзара, унча катта бўлмаган асар) – шаклий тузилишга кўра турлича, мазмун хусусиятларига кўра таснифланувчи поэтик жанр. И. дастлаб қадимги Юнонистонда чўпон қўшиғи сифатида юзага келган. Антик юнон шоири Феокритнинг аксар асарлари И. деб аталган. Шаклан турлича бўлган Феокрит И.лари мазмун жиҳатидан умумийликка эга: уларни инсоннинг кундалик ҳаёти, интим туйғулари, табиатга қизиқиш бирлаштириб туради, шоир эътибори кўпроқ кишиларнинг ғам-ташвишдан холи, осойишта ҳаётига қаратилади. И.да табиатдаги уйғунлик ва гўзаллик мутлақлаштирилади, уларга дахлсиз ва ўзгармас ҳодисалар сифатида қаралади. И. жанр сифатида, айниқса, XVII – XVIII асрларда Европа, XVIII аср ўрталарида эса рус шеъриятида кенг оммалашди ва ривожландики, бу кўп жиҳатдан сентименталистларнинг “табиий инсон” ғояси билан боғлиқдир. Кўчма маънода И. тинчлик ҳолати, ички ва ташқи уйғунлик, осойишталик ва хотиржамликни ифодалайди.