Intim lirika

Intim lirika (lot. Intimus soʻzidan fr. intime – ichki, oʻta shaxsiy) – lirikaning tematik jihatdan tasniflash asosida ajratiluvchi bir turi, lirik qahramonning ishqiy kechinmalari tasvirlangan lirik asarlar. Muhabbat qadimdanoq sheʼriyatning diqqat markazida turgan va hanuz intensiv ishlanib kelayotgan “mangu mavzu”laridan biri sanaladi. Ijtimoiy-siyosiy lirika har jihatdan ragʻbatlantirilgan shoʻro davrida I.l.ga mensimasdan, ijtimoiy ahamiyatga molik boʻlmagan hodisa sifatida past nazar bilan qaralgan. Holbuki, ijtimoiy hodisa boʻlmish insonning qalbi muhabbat tufayli tozaradi, muhabbat uni maʼnan yuksaltiradi: muhabbat koʻtargan yuksaklikdan turib toza qalb bilan boqqanda, olamning goʻzalligi ham, hikmatlari ham yaqqol koʻrinadi; yorga muhabbat bilangina limmo-lim toʻlgandek koʻringan qalb olamni toʻlasicha qamrashga qodir. Shu bois jahon adabiyoti I.l.ning goʻzal va betakror namunalarini bera olganki, ular insoniyatning bebaho maʼnaviy mulkiga aylangan. Jumladan, Hofiz va Navoiy, Petrarka va Shekspir, Pushkin va A.Blok, Choʻlpon va Mirtemir kabi koʻplab shoirlar yaratgan I.l. namunalari hanuz sevib oʻqiladi, yuksak qadrlanadi, zero, ular muhabbatning oʻzi kabi boqiydir.

Интим лирика (лот. Intimus сўзидан фр. intime – ички, ўта шахсий) – лириканинг тематик жиҳатдан таснифлаш асосида ажратилувчи бир тури, лирик қаҳрамоннинг ишқий кечинмалари тасвирланган лирик асарлар. Муҳаббат қадимданоқ шеъриятнинг диққат марказида турган ва ҳануз интенсив ишланиб келаётган “мангу мавзу”ларидан бири саналади. Ижтимоий-сиёсий лирика ҳар жиҳатдан рағбатлантирилган шўро даврида И.л.га менсимасдан, ижтимоий аҳамиятга молик бўлмаган ҳодиса сифатида паст назар билан қаралган. Ҳолбуки, ижтимоий ҳодиса бўлмиш инсоннинг қалби муҳаббат туфайли тозаради, муҳаббат уни маънан юксалтиради: муҳаббат кўтарган юксакликдан туриб тоза қалб билан боққанда, оламнинг гўзаллиги ҳам, ҳикматлари ҳам яққол кўринади; ёрга муҳаббат билангина лиммо-лим тўлгандек кўринган қалб оламни тўласича қамрашга қодир. Шу боис жаҳон адабиёти И.л.нинг гўзал ва бетакрор намуналарини бера олганки, улар инсониятнинг бебаҳо маънавий мулкига айланган. Жумладан, Ҳофиз ва Навоий, Петрарка ва Шекспир, Пушкин ва А.Блок, Чўлпон ва Миртемир каби кўплаб шоирлар яратган И.л. намуналари ҳануз севиб ўқилади, юксак қадрланади, зеро, улар муҳаббатнинг ўзи каби боқийдир.