Intriga

Intriga (lot. intrico, fr. intrigue – chalkashtiraman) – voqeaband asar personajlarining oʻz oldiga qoʻygan maqsadlariga erishish yoʻlidagi murakkab, tobora chigallashib boruvchi xatti-harakatlari, haqiqiy maqsadini yashirgan holda ishlatgan turfa hiyla-nayranglari. Odatda, bunday xatti-harakatlardan qarshi tomon bexabar qoladi, bu esa syujet voqealarining qiziqarli, asarning oʻqishli boʻlishiga xizmat qiladi. Shunga koʻra, I. sarguzasht tipidagi, avantyur syujet asosiga qurilgan asarlarda, ayniqsa, keng qoʻllaniladi. I. asar voqealarini, qahramonlar taqdirini chalkashtirib yuboradi, toʻqnashuvlarni kuchaytiradi, syujetning u yoki bu tomon rivojlanishiga turtki beradi. “Oʻtgan kunlar” romanidagi Homidning Kumushga erishish yoʻlidagi xatti-harakatlari (chaquv, soxta taloq xati, raqibini mahv etishga intilish, Kumushni olib qochish rejasi) I.ning yorqin namunasi boʻla oladi.

Интрига (лот. intrico, фр. intrigue – чалкаштираман) – воқеабанд асар персонажларининг ўз олдига қўйган мақсадларига эришиш йўлидаги мураккаб, тобора чигаллашиб борувчи хатти-ҳаракатлари, ҳақиқий мақсадини яширган ҳолда ишлатган турфа ҳийла-найранглари. Одатда, бундай хатти-ҳаракатлардан қарши томон бехабар қолади, бу эса сюжет воқеаларининг қизиқарли, асарнинг ўқишли бўлишига хизмат қилади. Шунга кўра, И. саргузашт типидаги, авантюр сюжет асосига қурилган асарларда, айниқса, кенг қўлланилади. И. асар воқеаларини, қаҳрамонлар тақдирини чалкаштириб юборади, тўқнашувларни кучайтиради, сюжетнинг у ёки бу томон ривожланишига туртки беради. “Ўтган кунлар” романидаги Ҳомиднинг Кумушга эришиш йўлидаги хатти-ҳаракатлари (чақув, сохта талоқ хати, рақибини маҳв этишга интилиш, Кумушни олиб қочиш режаси) И.нинг ёрқин намунаси бўла олади.