Madid

Madid (ar. مديد – choʻziq) – aruz bahrlaridan biri, foilotun (– v– –) va foilun (–v –) asllarining ketma-ket takroridan hosil boʻladi, foilotunidagi sabablar – fo va tun orasidagi masofa choʻziq boʻlgani uchun shunday nomlanadi. M. bahri arab sheʼriyatiga xos boʻlib, oʻzbek sheʼriyatida qoʻllanmaydi. Navoiyning “Mezon ul-avzon”, Boburning “Muxtasar” asarlarida M. bahrining ayrim vaznlari keltirilib, ularga misol qilish uchun mualliflar maxsus baytlar bitganlar. Xususan, “Muxtasar”da madidi musammani solim (– v – – / – v – / – v – – / – v –) vazniga:

Necha tortay hajridin sensizin ozormen,

Kelki hijroningda men umrdin bezormen, –

bayti misol sifatida keltirilgan.

Мадид (ар. مديد – чўзиқ) – аруз баҳрларидан бири, фоилотун (– v– –) ва фоилун (–v –) аслларининг кетма-кет такроридан ҳосил бўлади, фоилотунидаги сабаблар – фо ва тун орасидаги масофа чўзиқ бўлгани учун шундай номланади. М. баҳри араб шеъриятига хос бўлиб, ўзбек шеъриятида қўлланмайди. Навоийнинг “Мезон ул-авзон”, Бобурнинг “Мухтасар” асарларида М. баҳрининг айрим вазнлари келтирилиб, уларга мисол қилиш учун муаллифлар махсус байтлар битганлар. Хусусан, “Мухтасар”да мадиди мусаммани солим (– v – – / – v – / – v – – / – v –) вазнига:

Неча тортай ҳажридин сенсизин озормен,

Келки ҳижронингда мен умрдин безормен, –

байти мисол сифатида келтирилган.