Marsiya

Marsiya (ar. مرثيه – yigʻlamoq, aza tutmoq, achinmoq) – biror kishining vafoti munosabati bilan, uning fazilatlarini eʼtirof etish, vafotidan afsuslanish mazmunida yoziladigan lirik janr. Adabiyot tarixida shoirning biror yaqin kishisi, qarindoshi, oila aʼzosi vafoti munosabati bilan yozilgan M.lar bilan bir qatorda, shohlar va boshqa amaldorlar, ustozlar vafoti munosabati bilan yozilgan M.lar ham koʻp uchraydi. Mas., Navoiyning Abdurahmon Jomiy vafotiga bagʻishlangan M.si. Asosan mazmunga qoʻyiladigan talab yetakchi boʻlgani uchun M.ning hajmi, qofiyalanishi bilan bogʻliq talablar qatʼiy belgilangan emas. Shu bois ham M.lar gʻazal, muxammas, musaddas kabi lirik janrlarning shakllarida bitilishi mumkin. Yangi davr adabiyotida ham Maqsud Shayxzoda, Mirtemir, Abdulla Oripov, Rauf Parfi kabi shoirlar ijodida M.ning yaxshi namunalari bor.

Марсия (ар. مرثيه – йиғламоқ, аза тутмоқ, ачинмоқ) – бирор кишининг вафоти муносабати билан, унинг фазилатларини эътироф этиш, вафотидан афсусланиш мазмунида ёзиладиган лирик жанр. Адабиёт тарихида шоирнинг бирор яқин кишиси, қариндоши, оила аъзоси вафоти муносабати билан ёзилган М.лар билан бир қаторда, шоҳлар ва бошқа амалдорлар, устозлар вафоти муносабати билан ёзилган М.лар ҳам кўп учрайди. Мас., Навоийнинг Абдураҳмон Жомий вафотига бағишланган М.си. Асосан мазмунга қўйиладиган талаб етакчи бўлгани учун М.нинг ҳажми, қофияланиши билан боғлиқ талаблар қатъий белгиланган эмас. Шу боис ҳам М.лар ғазал, мухаммас, мусаддас каби лирик жанрларнинг шаклларида битилиши мумкин. Янги давр адабиётида ҳам Мақсуд Шайхзода, Миртемир, Абдулла Орипов, Рауф Парфи каби шоирлар ижодида М.нинг яхши намуналари бор.