Melodrama

Melodrama (yun. melos – qoʻshiq, drama – harakat) – 1) dramaturgiya janrlaridan biri. M.ning xarakterli xususiyatlari sifatida oʻtkir intriga asosiga qurilgan syujetga egalik, bir qadar boʻrttirilgan emotsionallikka yoʻgʻrilganlik, ezgulik bilan yovuzlikning keskin va qabariq tarzda zidlantirilishi, axloqiy-tarbiyaviy yoʻnaltirilganlik kabilar koʻrsatiladi. M. dramaturgiya va teatr janri sifatida XVIII asr oxirida Fransiyada shakllangan, gullab-yashnagan davri esa XIX asrning ikkinchi choragiga toʻgʻri keladi; 2) musiqali dramatik asar, unda personajlarning monolog va dialoglari musiqa joʻrligida ijro etiladi; 3) hozirgi adabiyotshunoslikda va, koʻproq, soʻzlashuv amaliyotida M.ga xos (intrigaga boy syujet, yaxshilik bilan yomonlik keskin kontrastda tasvirlanuvchi, oshkora kuchaytirilgan emotsionallik va b.) xususiyatlarga ega, lekin badiiy jihatdan boʻsh, ommaviy kitobxon yoki tomoshabin saviyasiga moʻljallab yozilgan asarlarga salbiy bahoni ifodalaydi. Terminning salbiy maʼnoda qoʻllanishi “ommaviy sanʼat” bilan bogʻliq boʻlib, uning M.ga xos yuqoridagicha xususiyatlardan oʻquvchi (tomoshabin)ni oʻziga oson jalb etuvchi vosita sifatida oʻrinli-oʻrinsiz foydalanish natijasida badiiy nochor asarlar paydo boʻladi, oʻz holicha yaxshigina badiiy usul va vositalar siyqalashadi.

Мелодрама (юн. melos – қўшиқ, drama – ҳаракат) – 1) драматургия жанрларидан бири. М.нинг характерли хусусиятлари сифатида ўткир интрига асосига қурилган сюжетга эгалик, бир қадар бўрттирилган эмоционалликка йўғрилганлик, эзгулик билан ёвузликнинг кескин ва қабариқ тарзда зидлантирилиши, ахлоқий-тарбиявий йўналтирилганлик кабилар кўрсатилади. М. драматургия ва театр жанри сифатида XVIII аср охирида Францияда шаклланган, гуллаб-яшнаган даври эса XIX асрнинг иккинчи чорагига тўғри келади; 2) мусиқали драматик асар, унда персонажларнинг монолог ва диалоглари мусиқа жўрлигида ижро этилади; 3) ҳозирги адабиётшуносликда ва, кўпроқ, сўзлашув амалиётида М.га хос (интригага бой сюжет, яхшилик билан ёмонлик кескин контрастда тасвирланувчи, ошкора кучайтирилган эмоционаллик ва б.) хусусиятларга эга, лекин бадиий жиҳатдан бўш, оммавий китобхон ёки томошабин савиясига мўлжаллаб ёзилган асарларга салбий баҳони ифодалайди. Терминнинг салбий маънода қўлланиши “оммавий санъат” билан боғлиқ бўлиб, унинг М.га хос юқоридагича хусусиятлардан ўқувчи (томошабин)ни ўзига осон жалб этувчи восита сифатида ўринли-ўринсиз фойдаланиш натижасида бадиий ночор асарлар пайдо бўлади, ўз ҳолича яхшигина бадиий усул ва воситалар сийқалашади.