Raviy

Raviy (ar. روي – yukni tuyaga bogʻlaydigan arqon) – qofiyalanib kelayotgan soʻz oʻzagi yoki negizi oxirida aynan takrorlanib keluvchi choʻziq unli yoki undosh. Mumtoz poetikada qofiyalanayotgan soʻzlarda R.ning aynan takrorlanishi shart hisoblangan. Navoiy “Majolis un-nafois”da Atoyining mashhur:

Ul sanamkim suv yaqosinda paritek oʻlturur,

Gʻoyati nozukligidin suv bila yutsa boʻlur, –

bayti haqida “qofiyasinda aybgʻinasi bor”, deganida, aynan R.ning yoʻqligini nazarda tutgan (boʻlur – oʻlturur). Yaʼni birinchi misradagi “oʻlturur” soʻzining oʻzagi “r” bilan, “boʻlur” soʻzining oʻzagi esa “l” bilan tugamoqda.

Равий (ар. روي – юкни туяга боғлайдиган арқон) – қофияланиб келаётган сўз ўзаги ёки негизи охирида айнан такрорланиб келувчи чўзиқ унли ёки ундош. Мумтоз поэтикада қофияланаётган сўзларда Р.нинг айнан такрорланиши шарт ҳисобланган. Навоий “Мажолис ун-нафоис”да Атойининг машҳур:

Ул санамким сув яқосинда паритек ўлтурур,

Ғояти нозуклигидин сув била ютса бўлур, –

байти ҳақида “қофиясинда айбғинаси бор”, деганида, айнан Р.нинг йўқлигини назарда тутган (бўлур – ўлтурур). Яъни биринчи мисрадаги “ўлтурур” сўзининг ўзаги “р” билан, “бўлур” сўзининг ўзаги эса “л” билан тугамоқда.