Tansiq us-sifot

Tansiq us-sifot (ar. الصفات تنسيق – sifatlar tizmasi, ketma-ket, izma-iz sifat keltirish) – mumtoz adabiyotdagi sheʼriy sanʼat, narsa-tushuncha yoki shaxs taʼrifida bir necha sifatlashlarni ketma-ket sanash. Izma-iz keltirilayotgan sifatlar yordamida shoir oʻsha tushuncha yoki shaxsni vasf etish, tasvirlash yoki salbiy jihatlarini eslatishni maqsad qilib qoʻyadi. Mas., Furqatning:

Uzoring bargi guldin nozigu, xushrang, xushboʻyroq,

Bu yangligʻ tozau tar gulki, yo rab, qay chamandandur, –

baytida sifatlarni ketma-ket sanashdan murod tavsiflanayotgan narsaning belgida ortiqligini taʼkidlab, mubolagʻali taʼrifu tavsifni yuzaga keltirishdir. T.s. sanʼati bir bayt doirasida ham, butun boshli sheʼr (ruboiy, gʻazal, qasida kabilar) doirasida ham yuzaga kelishi mumkin.

Тансиқ ус-сифот (ар. الصفات تنسيق – сифатлар тизмаси, кетма-кет, изма-из сифат келтириш) – мумтоз адабиётдаги шеърий санъат, нарса-тушунча ёки шахс таърифида бир неча сифатлашларни кетма-кет санаш. Изма-из келтирилаётган сифатлар ёрдамида шоир ўша тушунча ёки шахсни васф этиш, тасвирлаш ёки салбий жиҳатларини эслатишни мақсад қилиб қўяди. Мас., Фурқатнинг:

Узоринг барги гулдин нозигу, хушранг, хушбўйроқ,

Бу янглиғ тозау тар гулки, ё раб, қай чамандандур, –

байтида сифатларни кетма-кет санашдан мурод тавсифланаётган нарсанинг белгида ортиқлигини таъкидлаб, муболағали таърифу тавсифни юзага келтиришдир. Т.с. санъати бир байт доирасида ҳам, бутун бошли шеър (рубоий, ғазал, қасида кабилар) доирасида ҳам юзага келиши мумкин.