Vatad

Vatad (ar. وطد – qoziqcha) – sokin va mutaharrik harflarning muayyan tartibda birikishidan hosil boʻluvchi ritmik birlik, juzv (q.). Harflarning qay tartibda birikishidan kelib chiqib V.ning ikki turi farqlanadi: V.i majmuʼ (yoki maqrun) va V.i mafruq. Avval kelgan ikki mutaharrikka bir sokin harfning qoʻshilishidan V.i majmuʼ hosil boʻladi: “samar”, “bashar”, “qamar” kabi soʻzlar shu vaznga mosdir. Mas., “qamar”: mutaharrik (qa) + mutaharrik (ma) + sokin (r). V.i mafruqda esa ikki mutaharrik orasida bir sokin harf joylashadi: “nola”, “lola”, “zora” kabi soʻzlar shu vaznga mosdir. Mas., “nola”: mutaharrik (no) + sokin (l) + mutaharrik (a).

Ватад (ар. وطد – қозиқча) – сокин ва мутаҳаррик ҳарфларнинг муайян тартибда бирикишидан ҳосил бўлувчи ритмик бирлик, жузв (қ.). Ҳарфларнинг қай тартибда бирикишидан келиб чиқиб В.нинг икки тури фарқланади: В.и мажмуъ (ёки мақрун) ва В.и мафруқ. Аввал келган икки мутаҳаррикка бир сокин ҳарфнинг қўшилишидан В.и мажмуъ ҳосил бўлади: “самар”, “башар”, “қамар” каби сўзлар шу вазнга мосдир. Мас., “қамар”: мутаҳаррик (қа) + мутаҳаррик (ма) + сокин (р). В.и мафруқда эса икки мутаҳаррик орасида бир сокин ҳарф жойлашади: “нола”, “лола”, “зора” каби сўзлар шу вазнга мосдир. Мас., “нола”: мутаҳаррик (но) + сокин (л) + мутаҳаррик (а).