Jadid adabiyoti

3 ta maqola

Istiqlol dardi (Choʻlponning ijtimoiy-siyosiy qarashlari tadriji)

.... risola ustida ishlarkanman bot-bot rahmatli bobomni esladim: u kishi «bosmachi» oʻtgan, surgunlarda boʻlgan... Bobomning oʻtmishi tufayli men – sovet pionerining koʻnglida ne-ne iztirobu alamlar kechgani oʻzimgagina ayon. Bizga «qora» boʻlib koʻringan oʻtmish oramizda tubsiz jar boʻlib yotardi goʻyo... Rahmatli oʻtmishidan mutlaqo gap ochmas, endi oʻylasam, bizning tushunishdan ojizligimizni anglardi, chamasi... Bugun, Choʻlpon ruhiyatini anglashga intilish asnosi bobomni-da tushungandek…

Jadid adabiyotida tarix konsepsiyasi

Milliy oʻzlikni anglash hamda anglatishda tarix tuganmas va beqiyos manba ekani maʼlum. Buni yaxshi anglagan jadid maʼrifatchilari tarixga, tarixni bilish va bildirish masalasiga ayricha eʼtibor berganlar. Jadid matbuotidagi chiqishlarda Turkiston tarixini yaratish muammosi bot-bot koʻtarilib, kun tartibidagi eng muhim masalalardan ekani taʼkidlab turilgani ham shundan dalolat beradi. M.Behbudiyning shu xil chiqishlar sirasiga kiruvchi «Turkiston tarixi» kerak» maqolasida oʻqiymiz: «Tarix koʻp…

Ikki roman – ikki talqin

Badiiy asar faqat badiiyat mezonlaridan kelib chiqib baholanishi lozim degan fikr keyingi vaqtda bot-bot uchramoqda. Albatta, bosh mezon badiiylik boʻlishi kerak, lekin masalani bu qadar keskin qoʻyish yana biryoqlamalikka olib kelmasmikin? Mazkur fikr uzoq vaqtlardan beri badiiy asarning mafkuraviy jihatini ustun qoʻyib baholash amaliyotga «aks taʼsir» sifatida yuzaga kelgani ravshan. Eskidan qolgan gap boʻlsa-da, takrorlash joiz: badiiy ham gʻoyaviy tahlil — bir olmaning ikki pallasi,…