Dilmurod Quronov
Maqola · 2019 · «Adabiyot va b. haqida» toʻplamidan
Adabiyotshunoslik ilmi doirasida talqin atamasi «badiiy talqin» tushunchasi maʼnosida ham, «adabiy asar talqini» maʼnosida ham birdek qoʻllanaveradi. Holbuki, bu ikki tushuncha bir-biridan farqlanadi: ularning birinchisi ijod jarayoni bilan, ikkinchisi adabiy asarni oʻqish (uqish) jarayoni bilan bogʻliq.12 Shundan kelib chiqib, masalan, bitta asarga nisbatan qoʻllangan «talqin» istilohlarining bir xil maʼnoda emasligi ham, ularning bir-biridan farqli boʻlishi ham tabiiy va qonuniyat maqomida…
Dilmurod Quronov
Maqola · 2019 · «Adabiyot va b. haqida» toʻplamidan
(Birinchi maqola) Oʻz vaqtida V.G.Belinskiy «Yevgeniy Onegin» romanini «rus hayotining ensiklopediyasi» deb atagani kabi, «Oʻtgan kunlar»-ni «oʻzbek hayotining ensiklopediyasi» deyishga toʻla asos borligiga hech bir ziyoli oʻzbek shubha qilmasa kerak. Zero, milliy turmushni, oʻzbekka xos milliy xarakter xususiyatlarini, milliy tafakkur tarzini bu qadar yorqin tasvirlagan ikkinchi bir asarni topish mushkul. Faqat bunday xulosa endilikda isbot talab qilmaydigan aksiomaga aylanib qolayotgandek…
Dilmurod Quronov
Maqola · 2019 · «Adabiyot va b. haqida» toʻplamidan
Abdulla Qodiriyning «Oʻtgan kunlar»da qalamga olingan davrni «tariximizning eng qora, kirlik kunlari» deya taʼriflagani maʼlum-u mashhur. Hukmga shoshganroq odam romanda tasvirlangan «keyingi xon zamonlari»ning bunday taʼriflanishida adibning «zamonasozlik» qilgani yoxud «shoʻro mafkurasi taʼsirini» koʻrsa, ehtimol. Holbuki, bunda na zamonasozlik, na shoʻro mafkurasi taʼsiri bor – Abdulla Qodiriy mansub taraqqiyparvar ziyolilar avlodi mazkur zamonga shunday munosabatda boʻlgan. Jumladan,…
Dilmurod Quronov
Maqola · 2018 · «Nazariy qaydlar» toʻplamidan
Islom Karimov fondining Feysbukdagi sahifasida har qanday oʻzbek kishisini, ayniqsa, ziyolisini befarq qoldirmaydigan, quvonchli bir xabar eʼlon qilindi. Unda aytilishicha, «Fond Oʻzbekistonning YuNESKOdagi doimiy vakolatxonasi bilan hamkorlikda atoqli oʻzbek adibi Abdulla Qodiriyning «Oʻtgan kunlar» romanining ingliz va fransuz tillariga tarjimasiga bosh-qosh boʻlmoqda». Xabarda yana «milliy maʼnaviy boylikka» aylangan ushbu roman tarjimasi «xorij oʻquvchisini oʻzbek xalqining maʼnaviy olami,…
Dilmurod Quronov
Maqola · 2015 · Adabiyotshunoslikning dolzarb muammolari., Fargʻona, 2015 · «Adabiy o'ylar» toʻplamidan
Mifopoetik tahlil yoki mifopoetik yondashuv adabiy asarda qadimgi miflarning izlarini topish, unda qadim miflarga xos motivlar, arxetiplar qay yoʻsin transformatsiyalangan holda aks etganini koʻrsatib berishni maqsad qiladi. Tarixan bunday yondashuv ildizlari XIX asr Gʻarb adabiyotshunosligida shakllangan mifologik maktabga borib taqaladi. Ushbu maktab vakillari adabiyotning kelib chiqishini miflar bilan bogʻlagan holda mifni inson ijodiy faoliyatining asosiy omili deb tushunadi. Shuning uchun…
Dilmurod Quronov
Maqola · 2011 · Sharq yulduzi. – T., 2011, №5 · «Mutolaa va idrok mashqlari» toʻplamidan
Ustoz U.Normatov roman haqida «Har bir millat adabiyotining boʻy-basti, darajasi, avvalo, shu janr kamolotiga qarab belgilanadi desam, buni hech kim mubolagʻaga yoʻymaydi», – deb yozadilar. Darhaqiqat, shunday. Biroq bu – bugunning gapi. Oʻz vaqtida esa romanga munosabat, deylik, hozirgi kun didli oʻquvchisining ommaviy adabiyotga, «sariq matbuot» sahifalarida eʼlon qilinadigan bitiklarga munosabati yangligʻ boʻlgan. Shu sabab ham, masalan, italyan adabiyotshunosi Antonio Minturno bundan qariyb…
Dilmurod Quronov
Maqola · 2007 · Sharq yulduzi, 2007, №1 · «Mutolaa va idrok mashqlari» toʻplamidan
1925 yil «Oʻtgan kunlar» romanining birinchi boʻlimi alohida kitob shaklida chop etilgach, A.Qodiriy nashrdan qoniqmagan va ilova etilgan uzrnomada: «imlosi uch-toʻrtta imlochilarimiz tomonidan tuzatilib ajoyib bir quroq holiga keldi, musahhihlarimizning musohalalari orqasida texnika jihati koʻz koʻrib quloq eshitmagan bir yoʻsinda chiqdi», – deb yozgan edi. Muallif bularning sababini «bosilishi chogʻida oʻzining hozir boʻla olmagʻanligʻi» bilan izohlab, ikkinchi boʻlimning «bunday xatolardan…